Türk Devletleri Değerleme Uzmanları Birlikleri Konseyi iş birliği ve Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (TDUB) ev sahipliğinde düzenlenen 2. Uluslararası Değerleme Uzmanları Forumu açılışında konuşan Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı (SPK) İbrahim Ömer Gönül, gayrimenkul değerlemenin, kamu yararı çerçevesinde yürütülen bir faaliyet olduğunu belirtti.

Gayrimenkullerin ve bunlara bağlı hak ve faydaların değerlerinin gerçeğe uygun olarak raporlanmasının, sermaye piyasasında şeffaflığın artırılması ve yatırım kararlarının etkinliği açısından çok önemli olduğunu söyleyen Gönül, gayrimenkullerin, finansal sistemdeki temel teminat unsuru olmanın yanı sıra işletmelerin aktiflerinde önemli bir yer tuttuğunu ifade etti.

Uluslararası standartlara uygun olarak yetkin ve etik prensipleri benimsemiş kişi ve kurumlar tarafından hazırlanmış değerleme raporlarıyla ulaşılan gerçeğe uygun değerlerin, sistemin işleyişi açısından önemli olduğunu vurgulayan Gönül, şunları kaydetti:
“Bu kapsamda, gayrimenkul yatırımlarının finansmanında sürdürülebilir bir sistemin kurulması için sağlıklı bir hukuki altyapı, uluslararası standartlarda taşınmaz değerlemesi yapacak kişi ve kuruluşların varlığı, büyük önem arz etmektedir.
Sermaye Piyasası Kurulu olarak, taşınmaz değerleme faaliyetlerinin gelişmesi için 30 yılı aşkın bir süre içerisinde önemli adımlar attık. Gayrimenkul değerleme hizmeti verecek kuruluşlara ve bu kuruluşların, Kurulumuzca yetkilendirilmelerine ilişkin düzenlemelerimiz, muhtelif ilke kararları ile 1990’lı yıllarda başlamış olup, 2001 yılında değerleme sektörüne ilişkin müstakil bir Tebliğ yürürlüğe konmuştur. Bu düzenlemeler sayesinde; ‘gayrimenkul değerleme’ mesleğine ilişkin altyapı oluşturulmuş, değerleme yapacak kişi ve kuruluşlarca sahip olunması gereken şartlar belirlenmiş, gayrimenkulle ilgili işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir biçimde yapılabilmesi ve kamunun doğru aydınlatılması sağlanmıştır.”
 
SPK Başkanı Gönül, yapılan düzenlemelerle birlikte piyasada lisanslı profesyonel gayrimenkul değerleme uzmanlarının aktif rol almaya başladığını dile getirdi.
 
Uluslararası Değerleme Standartları Konseyi tarafından yayımlanan “Uluslararası Değerleme Standartlarının”, 2006 yılında Kurulca mevzuata kazandırıldığını hatırlatan Gönül, böylece gerek ulusal gerekse uluslararası ölçekte yapılan gayrimenkul işlemlerinin şeffaflaştırılması ve kolaylaştırılmasının sağlandığını söyledi. Düzenlemelerle gayrimenkul değerlemelerinin güvenilirliğinin artırıldığını aktaran Gönül, mevzuatın gayrimenkul değerleme uzmanları için yol gösterici olduğunu belirtti.
 
Gönül, mevcut durum itibarıyla Türkiye’deki değerleme standartlarının uluslararası standartlarla tam uyumlu olduğunun altını çizdi. Kurulun gerçekleştirdiği diğer önemli bir atılımın ise gayrimenkul değerleme mesleğinin geliştirilmesi ve saygın bir konuma ulaşması için 2010 yılında Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği’nin kurulması olduğunu söyledi.
 
Öz düzenleyici bir kamu kurumu olarak Birliğin faaliyete geçmesiyle sektörün ihtiyaç duyduğu mesleki kurallar ve standartların geliştirildiğine dikkati çeken Gönül, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Bunun yanında, ülke genelinde ve bölgesel olarak gayrimenkul değerleri konusunda, veri analiz raporları, değer haritaları oluşturmak ve değerlemenin kalitesini artırmak amacıyla  Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ nezdinde Gayrimenkul Bilgi Merkezi (GABİM) kurulmuştur. GABİM tarafından oluşturulacak değer haritalarına dikkati çekmek istiyorum. Sektörde üretilen her değerleme raporu, GABİM nezdinde veri tabanına aktarılacak, bu veriler işlenecek ve ülkemiz genelinde değer haritaları oluşturulacaktır. Belli bir lokasyonda yer alan herhangi bir gayrimenkul için değer haritaları, bir temel ölçüt olarak kullanılabilecektir. Böylelikle değerleme raporlarında sunulan nihai değerlerin birbirlerinden çok ayrışmasının önüne geçilebilecektir. GABİM’in üreteceği yüksek kalitedeki değerleme verisi kamunun, finans sektörünün ve değerleme uzmanlarının kullanımına açılacaktır.”
 
- “Yıllık ortalama 1 milyon civarında gayrimenkul değerleme raporu üretiliyor"

SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül, Türkiye’de gayrimenkul değerleme mesleğinin ilk defa Kurul tarafından düzenlendiğini ve bu alanda başka bir düzenleme bulunmadığını söyledi.
 
Bu nedenle, Bilirkişilik Kanunu, Kamulaştırma Kanunu, Bankacılık Kanunu, İcra İflas Kanunu gibi birçok kanunda, Kurul düzenlemelerine atıflar yapıldığını vurgulayan Gönül, “Bu da Kurulumuzun piyasadaki öncü rolünü bir örnektir. Ümit ediyorum, bu çalışmalarımız tüm Türk devletleri için de öncü ve yol gösterici olacaktır.” dedi.
 
Gönül, Sermaye Piyasası Kurulu olarak sektöre ilişkin denetim ve gözetim faaliyetlerinin sürekli olduğunu belirtti. Kurul nezdinde, gayrimenkul değerleme kuruluşları ile gayrimenkul değerleme uzmanlarının gözetimini sağladıkları ve Uzaktan Veri Alım Platformu (UVAP) olarak adlandırdıkları bir sistemin mevcut olduğunu ifade eden Gönül, “Sektörden gelen talepler doğrultusunda; gayrimenkuller yanında, makine ve ekipman değerlemesi yapacak kişi ve kuruluşların sahip olması gereken koşullar, Kurulumuzca belirlenmiş, gerekli koşulları taşıyanlar makine ve ekipman değerlemesi yapmaya yetkili kuruluşlar listesine alınmıştır.” şeklinde konuştu.
 
SPK Başkanı Gönül, sektörde 159 gayrimenkul değerleme kuruluşunun faaliyet gösterdiğini belirtti. Gayrimenkul Değerleme Lisansı sahibi toplam 15 bin 744 kişinin olduğunu ve bunların 6 bin 444’ü aktif olarak çalıştığını ifade eden Gönül, yıllık ortalama 1 milyon civarında gayrimenkul değerleme raporunun üretildiği bilgisini paylaştı.

Gönül, tüm tapu işlemleri için gayrimenkul değerlemesi yapılmasının, gerek vergi kaybının önlenmesine gerekse hem alıcının hem de satıcının değer konusunda daha sağlıklı ve sağlam işlem yapabilmesine imkân sağlayacağını sözlerine ekledi.

Forumda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Refik Tuzcuoğlu ile Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Dr. İsmail İlhan Hatipoğlu da katıldı. 

Açılış konuşmalarının ardından TDUB Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Bahçeci, SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül'e günün anısına hediye takdim etti.