Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül, Atılım Üniversitesi'nin organize ettiği “Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılında Sermaye Piyasaları” konulu konferansta konuştu. Cumhuriyetin 100’üncü, Kurul’un da 41’inci kuruluş yılını kutlamanın büyük gururunu yaşadıklarını söyleyen Gönül, Türkiye’de sermaye piyasası kurulması fikrinin 1960’larda ortaya çıktığını ve 1. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın hazırlanması sırasında gündeme geldiğini belirtti.

Gönül, “Sermaye Piyasası Kanunu, 20 yılın ardından 1 Şubat 1982 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun çıkarılmasıyla Türk sermaye piyasası düzenli ve organize bir yapıya kavuşmuştur. Türkiye’deki ekonomik dönüşümünde SPK’nın kuruluşu ayrı bir öneme sahiptir.” dedi.

Sermaye piyasalarının ekonomideki hem arz hem de talep yönüyle payının artmasının önemli öncelikleri olduğunu ifade eden Gönül, şirketler için orta ve uzun vadeli düşük maliyetli finansman imkânı sağlayan sermaye piyasalarının, ürün çeşitliliğiyle de tasarruf sahiplerine alternatif yatırım alanları sunduğunu kaydetti.

SPK Başkanı Gönül, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Şirketler, büyüme, yatırım, borç ödeme, nakit akışını düzenleme gibi sebeplerle finansmana ihtiyaç duyarlar. Şirketler, gerekli fonu bankalardan ya da sermaye piyasalarından sağlayabilir. Kurul kaydındaki toplam şirket sayısı 640’dır. Bu şirketlerin 526’sı borsada işlem görmektedir. Geçen yıl 40 şirketin halka arzı gerçekleşmişti. Bu şirketler, piyasadan 19,3 milyar TL (1,03 milyar dolar) fon temin etti. 2023 yılına bakıldığında 23 Ekim itibarıyla halka arzı tamamlanan 43 şirket, piyasadan yaklaşık 61,6 milyar TL (2,2 milyar dolar) fon sağladı.”
 

İbrahim Ömer Gönül, yatırımcı tarafında da borsaya ilginin devam ettiğini söyledi. Uzun yıllar 1 milyon bandında yatay seyreden pay piyasası yatırımcı sayısı, halka arzlardaki artış, borsanın reel getiri sunması ve yatırım tercihlerinin değişmesi gibi etkenlerle 8  milyonu aştığını ifade eden Gönül, tasarruf sahiplerinin, ihraççı şirketlerden, aracı kuruluşlardan ya da menkul kıymet borsalarından menkul kıymet almak suretiyle tasarruflarını değerlendirebileceğini dile getirdi. Ancak menkul kıymetlere yatırım yapmanın bilgi ve uzmanlık gerektirdiğini dikkati çeken Gönül, şunları kaydetti:
“Kolektif yatırım kuruluşları, hukuki yapılarına göre ayrı ve bağımsız bir tüzel kişilik olarak kurulduklarında yatırım ortaklığı, başka bir tüzel kişilik tarafından bir sözleşme çerçevesinde kurulduklarında ise yatırım fonu olarak adlandırılır. Şu anda 1.369 menkul kıymet yatırım fonu, 142 gayrimenkul yatırım fonu, 246 girişim sermayesi yatırım fonu, 21 borsa yatırım fonu ve 9 yabancı yatırım fonu bulunmaktadır. 47 gayrimenkul yatırım ortaklığı, 26 girişim sermayesi yatırım ortaklığı ve 9 menkul kıymet yatırım ortaklığı vardır.”

SPK Başkanı Gönül, yatırımcı sayısındaki artışla birlikte finansal okuryazarlık konusunun daha da önemli hale geldiğini vurguladı. Tasarruf sahiplerinin finansal okuryazarlık düzeyini artırmak için SPK olarak çeşitli projeleri yakın zamanda hayata geçireceklerini anlatan Gönül, yatırımlarını borsada değerlendiren kişilerin özellikle ilk halka arzlarda Kurulca onaylanan izahnameleri, şirketlerin finansal tablo ve raporlarını detaylı incelemesi gerektiğini sözlerine ekledi.