Sermaye piyasasında gözetim faaliyetleri, yatırımcıların korunması, piyasaların adil, etkin ve şeffaf bir biçimde işlemesinin güvence altına alınması ve sistemik riskin azaltılması amaçlarıyla:

• Halka açık anonim ortaklıklar ile sermaye piyasası işlemlerinin ve kurumlarının izlenmesi suretiyle mevzuata aykırı fiillerin ve muhtemel risklerin tespit edilerek mevzuat çerçevesinde işleme tabi tutulması,
• Gözetim faaliyetleri sırasında yapılan tespitler ve uygulamada karşılaşılan sorunlar çerçevesinde mevzuatta gerekli düzenlemelerin yapılması, suretiyle gerçekleştirilmektedir.

Kurul gözetim fonksiyonu kapsamında Kanuna tabi sermaye piyasası kurumlarının mali bünyeleri ve kaynaklarının kullanımı ile ilgili standart rasyoları genel olarak ya da faaliyet alanları veya kurum türleri itibariyle belirleyebilmekte Kanun hükümleri gereğince elde ettiği veya kendisine tevdi edilen mali tablo ve raporlar ile diğer belgeleri inceleyip değerlendirerek, Kanunda belirtilen gerekli tedbirleri almaktadır.
 
Sermaye piyasasını ilgilendiren her türlü yayın, duyuru ve reklamları izlemekte, yanıltıcı ilan ve reklamları yasaklayarak gereği yapılmak üzere ilgili kuruluşlara bildirmektedir.
 
Halka Açık Anonim Ortaklıkların Gözetimi
 
Finansal Tabloların Revizyonu

Kanun kapsamına giren halka açık şirketler mevzuat çerçevesinde periyodik finansal tablolar hazırlamak ve ilan etmekle yükümlüdür. Kurulca, payları borsada işlem gören şirketlerin finansal tablolarının gözetim faaliyetleri yürütülmektedir. Gözetim faaliyetleri sonucunda varılan genel tespitlerin kamuya duyurulması suretiyle finansal tabloların kalitesinin iyileştirilmesi yönünde çalışmalar yapılmaktadır.
 
Özel Durumların İzlenmesi

Sermaye piyasası araçlarının değerini ve yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek veya haklarını kullanmalarına yönelik önemli olay ve gelişmelerin kamuya açıklanmasını, asimetrik bilgi dağılımının önlenmesini ve tasarruf sahipleri, ortaklar ve diğer ilgililerin zamanında, tam ve doğru bilgilendirilerek sermaye piyasasının açıklık ve dürüstlük içinde işleyişinin sağlanmasını teminen, özel durum açıklamaları izlenmekte, şirketlerle ilgili olarak basında yer alan haberler takip edilerek, gerekli durumlarda idari işlemler tesis edilmektedir.
 
Genel Kurul Toplantılarına Katılım

Kanunun ilgili hükmü çerçevesinde, gerekli görülen hallerde halka açık ortaklıkların olağan/olağanüstü genel kurul toplantılarına gözlemci sıfatıyla katılınmakta, muhtemel sorunların yerinde tespitine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
 
Kolektif Yatırım Kuruluşlarının Gözetimi

Kolektif yatırım kuruluşları ile portföy yönetim şirketlerinin periyodik mali tablo ve raporları izlenmekte, mevzuata aykırılık hallerinde gerekli önlemler alınmakta ve gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır.

Menkul kıymet yatırım fonları, emeklilik yatırım fonları ve menkul kıymet yatırım ortaklıklarının portföy yapıları elektronik ortamda günlük olarak Kurul tarafından izlenebilmektedir.   
 
Aracı Kuruluşların Gözetimi
 
Mali Duruma Yönelik Gözetim

Aracı kurumların, Aracı Kurumların Sermayelerine ve Sermaye Yeterliliğine İlişkin Esaslar Tebliği uyarınca belirli periyotlarla Kurula gönderdikleri, sermaye yeterliliğine ilişkin olarak hazırladıkları tablolar ile faaliyetleriyle ilgili verileri içeren tablolar incelenmekte ve gerekli görüldüğünde uyarı yapılarak tedbir alınmaktadır.
 
İzleme Faaliyetleri

Aracı kurum ortakları ile aracı kurumlarda görev alacak personelin ilgili tebliğler uyarınca gerekli şartları sağlayıp sağlamadıkları izlenmektedir. Aracı kurumlarda görev alan personelde meydana gelen değişikliklerin Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği’ne bildirildiği dikkate alınarak, bu konuda Birlik ile koordineli olarak çalışılmaktadır.
 
Aracı kurumların merkez ve merkez dışı örgütlerindeki organizasyon, mekân, belge-kayıt düzeninde meydana gelen değişiklikler Kurula yapılan bildirimler üzerinden izlenmektedir.
 
Aracı kurum ve bankaların, faaliyet yetki belgelerine ilişkin olarak mevcut mevzuat gereğince gerçekleştirmek zorunda oldukları tescil yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri takip edilmektedir.
 
Bağımsız Denetim Kuruluşlarının Gözetimi

Sermaye piyasasında bağımsız denetim kuruluşlarının kuruluş şartlarının mevcudiyeti, faaliyet esaslarına ilişkin düzenlemelere uyumu; bu kuruluşlarda çalışabilecek kişilerin nitelikleri ve bağımsız denetime tabi ihraççı ve sermaye piyasası kurumları ile bağımsız denetim kuruluşları arasında yapılan bağımsız denetim sözleşmeleri mevzuata uygunluk açısından elektronik bir bilgi tabanı üzerinden desteklenen bir sistem aracılığı ile incelenmekte, konu ile ilgili eksiklikler ve yanlışlıklar hakkında Kuruluşlara derhal geri bilgilendirme yapılarak söz konusu bilgilerin tamamlanması ya da düzeltilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca bağımsız denetim sektörünün işleyişinde etkinliği artırmak üzere Kurulun diğer birimlerinden gelen bildirimler de izleme faaliyetinde dikkate alınmakta, bağımsız denetim kuruluşları nezdinde kalite kontrol çalışmaları (denetim) yürütülmekte ve kalite kontrol raporları düzenlenmektedir.

Yapılan bu denetimlerin sonuçları; tespit edilen aykırılıklar ve uygulanan yaptırımları gösterecek şekilde ilgili Daire yıllık faaliyet raporu olarak ayrıca yayımlanmaktadır.
 
Derecelendirme Kuruluşlarının Gözetimi

Sermaye piyasasında derecelendirme faaliyeti ve derecelendirme kuruluşlarına ilişkin olarak yürütülen yeni düzenleme çalışmaları çerçevesinde, derecelendirme kuruluşlarının kuruluş ve faaliyet esasları, organizasyon, mekan, teknik donanım, belge ve kayıt sistemindeki değişiklikler ve müşteri işletmelerle yapılan sözleşmeler itibariyle izlenmekte ve gözetimine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
 
Gayrimenkul Değerleme Kuruluşlarının Gözetimi

Sermaye piyasasında gayrimenkul değerleme faaliyetine ilişkin olarak, değerleme kuruluşlarının kuruluş şartları, faaliyet esasları, bu kuruluşlarda çalışabilecek kişilerin nitelikleri ve müşteri işletmelerle yapılan sözleşmeler açısından elektronik ortamda izleme faaliyetinde bulunulmaktadır. Değerleme sektörünün işleyişinde etkinliği artırmak üzere Kurulun diğer birimlerinden gelen bildirimler de izleme faaliyetinde dikkate alınmakta, bunun sonucunda değerleme kuruluşları nezdinde kalite kontrol denetimleri yürütülmektedir.

Piyasa Gözetim ve Denetimi

Piyasa gözetim ve denetim faaliyeti, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (Kanun) ve ilgili mevzuat çerçevesinde Borsalar ve teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören sermaye piyasası araçlarında meydana gelen olağandışı fiyat ve miktar hareketlerinin izlenmesi ve mevzuata aykırılıkların tespiti halinde gerekli işlemlerin yapılması ve tedbirlerin alınmasını öngörmektedir.
 
Bu çerçevede sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlerle ilgili olarak;

1. Kanunun 106 ve 107'nci maddelerinde yer alan bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarının işlendiğinin tespit edilmesi durumunda Kanunun 115'inci maddesi kapsamında suç duyurusunda bulunulmakta ve Kanunun 101, 103 ve 105'inci maddeleri kapsamında gerekli işlemler tesis edilmektedir.
2. Makul şüphenin bulunduğu hallerde Kanunun 101'inci maddesi kapsamında gerekli tedbirler alınmaktadır.
3. Yatırım kuruluşları tarafından bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarına ilişkin olarak Kanunun 102'nci maddesi ve ilgili Tebliğ kapsamında Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesine bildirilen şüpheli işlemler hakkında gerekli incelemeler yapılmaktadır.
4. Kanunun 103'üncü maddesinin dördüncü fıkrası ve ilgili Tebliğ kapsamında yöneticilerin net alım satım kazançlarının ihraççılara ödenmesi konusunda gerekli incelemeler yapılmakta, aykırılıkların tespiti halinde Kanunun 103 ve 105'inci maddeleri kapsamında gerekli işlemler tesis edilmektedir.
5. Kanunun 104'üncü maddesi ve bu maddeye dayanılarak hazırlanan VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nde sayılan fiiller eş anlı olarak izlenmekte ve piyasaların sağlıklı ve güven içinde işlemesini teminen aykırılıkların tespiti halinde sorumlular hakkında Kanunun 103, 104 ve 105'inci maddeleri kapsamında gerekli işlemler tesis edilmektedir.